دانشکده عرفان دانشگاه ادیان و مذاهب
FA
 

تاریخ تطور اندیشه رهایی در عرفان خراسان تا سده هفتم (با درنگ بر مقایسه سنایی، عطار و مولانا)

 
تاریخ انتشار: 1396/07/22    تعداد بازدید: 280

تاریخ تطور اندیشه رهایی در عرفان خراسان تا سده هفتم (با درنگ بر مقایسه سنایی، عطار و مولانا)

جلسه دفـاع از رساله دکتری با عنوان «تاریخ تطور اندیشه رهایی در عرفان خراسان تا سده هفتم (با درنگ بر مقایسه سنایی، عطار و مولانا)» در گروه تصوف و عرفان اسلامی معاونت آموزشی و پژوهشی دانشکده مذاهب برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه ادیان و مذاهب، در جلسه دفاعیه‌ای که چهارشنبه 6 اردیبهشت 96 در سالن کنفرانس امام موسی صدر دانشگاه ادیان و مذاهب با حضور دکتر سید محمد راستگو فر به‌عنوان استاد راهنما، دکتر محمد نصیری و دکتر محمدعلی آبسالان، اساتید مشاور و دکتر علیرضا ابراهیم، دکتر علی آقا نوری و دکتر امیر جوان آراسته در جایگاه اساتید داور برگزار شد دانشجو سجاد واعظی از پایان‌نامه‌اش دفاع کرد.

در چکیده این پایان‌نامه آمده است: رهایی در همه ادیان یکی از پرسش‌های اصلی و همیشگی بوده است. در این میان عارفان ادیان نیز از دیرباز با نگرشی هنری و معرفتی، بدان پرداخته و دراین‌باره تاملات بسیار داشته‌اند. پیران خراسان و بزرگانی چون بایزید، بوسعید، سنایی، عطار و مولانا درباره مسئله رهایی تاملات بسیار داشته‌اند و نکته‌های فراوان گفته‌اند.

 این نوشته با روش توصیفی-تحلیلی برمبنای جمع‌آوری داده‌ها به شیوهٔ کتابخانه‌ای، به این پرسش و مسئله اصلی می‌پردازد که اندیشه رهایی در عرفان خراسان به‌طور عام، و در سروده‌های سنایی، عطار و مولوی به‌طور خاص چه بازتاب، سرگذشت و تطوری داشته است؟ و از همین رو پس از گزارش سیر تاریخی رهایی در تصوف خراسان، دیدگاه‌های هر یک از این سه بزرگ را در بخشی ویژه بررسیده ایم و کوشیده‌ایم پژوهش ما هم تاریخی و هم سنجشی باشد و برای روشنی بیشتر به برخی مباحث مانند پیوند رهایی با مفاهیمی چون نجات، فلاح، فنا و ...، و سرچشمه‌های اندیشه رهایی در عرفان خراسان نیز پرداخته‌ایم.

نوآوری این پژوهش در: سرگذشت رهایی و بازنمایی این جستار از نگاه عرفان خراسان و هم سنجی دیدگاه‌های عارفان آن سامان؛ بررسی این زمینه در آثار سنایی، عطار و مولانا، و به‌کارگیری «رهایی» بجای انبوهه و گنجینه‌ای از واژگان همچون خلاص، نجات، فنا، وصال، بقا، سعادت، فلاح، فوز و... است.

در این پژوهش بر یک سنجش همدلانه تأکید می‌شود و بجای دیدگاه سربالایی، نظرگاه «استمرار معنویت» پذیرفته می‌گردد. یک حقیقت پیوسته و پایدار، در طورهای پرشمار و گونه‌گون آشکارمی شود. با آوردن گواه‌های فراوان از زمان بایزید تا مولانا یکپارچگی و هماهنگی اندیشه رهایی دیده می‌شود. نوای جذبه آمیز بایزید بسطامی با بانگ و آواز شورانگیز مولانا در دیوان کبیر و مثنوی همه بر یک اندیشه سفارش و درنگ دارند: رستن و گسستن از خویش و پیوستن به دوست.

در کنار این همبستگی، تنوع تقریرها و بیانات قوم؛ و تطور از اجمال به‌تفصیل در اندیشه‌های عرفانی و تحول تصوف به صبغه هنری و ادبی نیز تأیید و تقریر می‌گردد.

کلمات کلیدی: عرفان خراسان، تصوف، رهایی، خلاص، سنایی، عطار، مولانا، پیران خراسان



نظرات
نام
پست الکترونیک
کد امنیتی
Captcha
دانشکده عرفان دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده عرفان
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه نشریات دانشگاه
پست الکترونیک
فروش اینترنتی کتاب
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز